پنل کاربری
معرفی حوزه های علمیه
آمار سایت
    
    آمار بازدید
    بازدید امروز: 141
    بازدید دیروز: 606
    بازدید ماه:6412
    بازدید سال:265907
    بازدید کل:693074

باغ پروانه ها بررسی روابط دختر و پسر

باغ پروانه ها بررسی روابط دختر و پسر

باغ پروانه هابررسی روابط دختر و پسر

نویسندگان: علیرضا ریاحی - مریم بارانی

 

 
باغ پروانه ها بررسی روابط دختر و پسر


نویسندگان:
علیرضا ریاحی - مریم بارانی

 

فهرست مطالب
عنوان صفحه
مقدمه 1
فصل اول : روابط و دوستی ، دلایل و عوامل روابط نادرست
تعریف ارتباط 10
ارتباط دوستی دختر و پسر 10
مؤلفه های دوستی دختر و پسر 10
برقرارکنندگان ارتباط 10
محتوای ارتباط 11
ضرورت دوست یابی 11
1-1 حسرت انسان به خاطر برگزیدن دوست بد 12
شأن نزول این آیه 12
2-1 عاقبت دوستان مؤمن و دوستان بد 13
3-1 سرزنش دوستان بد، توسط دوستان مؤمن 14
4-1 حسرت کفار از نداشتن دوست خوب 14
معیارگزینش دوست 15
دوستی بین زن و مرد نامحرم 17
عوامل و دلایل افزایش روابط نادرست دختر و پسر 18
1- تسهیل روابط دختر و پسر 19
2- توسعه وسایل ارتباط جمعی 19
3- تغییر در گروه های مرجع جوانان 19
4- حاکمیت روحیه فردگرایی 20
5- بحران هویت 22
6- ناکارآمدی خانواده در ارضاء نیازها و عواطف زوجین 24

فصل دوّم :
لزوم و ضرورت ها در خصوص روابط پسر و دختر
ضرورت های بحث در خصوص روابط دختر و پسر 27
1- وظیفه تعلیم و تربیت در هویت یابی جنسی نوجوانان 27
2- اصالت خانواده در جامعه ایرانی 29
3- هماهنگی در شیوه های تربیتی 30
4- اتخاذ روش هایی، جهت تحقق عملی کرامت زن در جامعه اسلامی 31

فصل سوم
جايگاه عشق در اسلام
1- عشق 34
2- مبدأ عشق 34
3- اسباب عشق 35
4- انسان و عشق 36
6- عشق حقيقي 36
عشق و نقش آن در ازدواج 37
1- عشق عالیترین تجلی روح الهی انسان 37
تفاوت عشق با هوای نفس 38
3- عشق مكمل ازدواج است نه عامل آن 39
4- عشق در قلب سالم جوانه می زند و درآن رشد می کند 40
آرامش درونی، پیامد ازدواج اسلامی 42-40

فصل چهارم
روابط دختر و پسراز نگاه قرآن واسلام
روابط دختران و پسران از نگاه قرآن 47-44
ديدگاه اسلام براي ارتباط بين زن و مرد نامحرم 49-47

فصل پنجم
ابزار و ادوات ارتباط طرفين
الف-اينترنت 52
کاربردهاي اینترنت 52
چت 53
ب-کاربردهای چت 54
آسیب های ناشی از چت 54
1- چت، فرهنگ و جامعه 55
2- چت روم ها افسردگي و انزواي نسل جوان 55
3- چت و آسيب هاي زناشوئي 55
4- عدم استفاده بهینه از اوقات فراغت 56
دوستی از غریزه تا افراط 56
ج : پيام كوتاه و روابط 58
فصل ششم
شیوه ها و پیامدهای روابط نادرست
بایدها و نباید ها در روابط دختران و پسران 61
1-برخورد مبتنی برشناخت و احترام متقابل 61
2-برخورد مبتنی بر شرم افراطی 61
3-برخورد اضطراب آلود و هیجان زده 62
4 -برخورد خشک و محدود 62
5-برخورد مبتنی بر پرخاشگری 62
6 -روابط پنهانی 63
7 -برخوردهای غیرعادی و ناپخته 63
8- افراط در معاشرت 63
شیوه های نادرست ارتباط 64
آثار زيان بار روابط دختران و پسران 66
1- ایجاد جو بدبینی 66
2- افزايش طلاق و گسست در روابط خانوادگي 66
3-اُفت تحصیلی 67
4-ترویج فرهنگ غربی 68
5 -دلسردی نسبت به تشکیل خانواده 69
6-تأخیر در ازدواج 69
7-افزایش آسیب های روحی و روانی 70


فصل هفتم
آسيب ها
روابط آسیب زا 73
آسیب شناسی 75-73

فصل هشتم
زمينه ها و راهكارها در روابط با جنس مخالف 77
خودآرایی و خودنمایی 78
طنازی در سخن 79
تأخیر در ازدواج 79
بستر اجتماعی 80
مرحله رشد 80
عدم تقید خانواده به مسائل دینی 81
بی توجهی به نیازهای جوانان در خانه 81
معيار هاي چگونه بودن در روابط اجتماعی 82
گامهایی موثر در شیرینی روابط 86-83
وضع مطلوب در روابط دختر و پسر 86
1- شناخت واقعیت های جنس مخالف 86
2 - اجتناب از خیال پردازی و تصور رویایی در مورد جنس مخالف87
3- زدودن هیجانات و احساس خصومت و خشونت نسبت به جنس مخالف 87
4- حفظ خونسردی و صلابت شخصیت به هنگام برخورد با جنس مخالف 87
5-برخورد مبتنی بر احترام با مراعات حدود شرعی در مورد محرم ،نامحرم، حلال وحرام 88
8-نداشتن رفتار سبک،خودنمایی و جلب توجه جنس مخالف در مجامع مختلف 88
نتیجه گیری 91-90
حرف دل 92
فهرست منابع و مأخذ 95-94


مقدمه
حدود و احکام روابط زن و مرد با توجه به ارزش ها و اعتقادات حاکم بر جامعه اسلامی ما، از مسائل اساسی خانواده ایرانی، در زمینه دینی و اخلاقی فرزندان است. یکی از جهات عمده تفاوت نظام ارزشی اسلام و انقلاب، ملاک های ارتباط دختر و پسر به ویژه، بعد از سن تکلیف شرعی و بلوغ است، که در دستورات مهم و اساسی می باشد و نظام ارزشی غرب آن را بر اساس آراء یا بهتر بگوئیم تمایلات فردی انسانی به شیوه ای خاص حل کرده است. امروزه مشاهده می شود با توجّه به بازتاب این گونه نگرش های ضد دینی در جامعه ما، بعضاً خانواده ها در آموزش و راهنمایی فرزندان خود دچار خودباختگی و یا سردرگمی می شوند، از طرفی برخی والدین با تکیه برباورهای دینی، چنان روابط را بر فرزندان خود سخت می کنند که حتّی آن ها در ایفای نقش های مرتبط با هویت جنسی در زندگی آینده خانوادگی با مشکل مواجه می سازند و بعضی نیز با حالت انفعالی در مقابل باورهای دریافتی غرب، روابط آزاد و حتی افسار گسیخته را برای رشد اجتماعی فرزندان خود مفید و لازم می دانند.
بدیهی است آن چه برای تربیت فرزندان در این زمینه نیاز است، نه بکارگیری شیوه های سرکوب شدید و خشن عواطف و تمایلات است و نه رها کردن آن ها در معاشرت های بی حد و مرز پسران و دختران. و آن چه برای خانواده ضروری است آموزش پسران و دختران جوان برای حاکمیت بخشیدن روح تقوا، پرهیزگاری و تعقل در روابط با جنس مخالف و تلاش و تمرین برای بر قراری نحوه ارتباط سالم می باشد تا در عین حال که زمینه مناسبات اجتماعی فعّال و سالم را در معاشرت زن و مرد فراهم می کند، آنان را از عوارض ضد اخلاقی ناشی از معاشرت های بی بندوبار و هدایت نیافته مصون می دارد.
ما، در بین جوانان که این مسئله محبت ورزیدن و دوستی کردن شیوع بیشتری دارد کم و بیش با نوعی بحران و مسئله ای به نام دوستی با جنس مخالف مواجه هستیم. گفتار حاضر پیرامون این مسئله به بحث می¬پردازد و آسیب های روابط بین دو جنس مخالف و دوستی های طرفین را مشخص می¬نماید و دلایل مخالفت با این گونه دوستی¬ها را تبيين می¬نماید.
از آن جائی که در خلقت بشر، زن و مرد مکمل نیازمندی های روحی و روانی یکدیگرند و هر یک بدون دیگری احساس فقر و نیاز نموده و به آرامش واقعی دست نمی¬یابند و طبیعت زندگی شان اقتضا دارد که آن دو ما فوق نیازهای جسمی و مادی به هم بنگرند و با هم ارتباط داشته باشند، اسلام ماهیت این گرایش و عوامل تأثیرگذار بر روی آن و تعیین ورود صحیح در این روابط را مشخص می¬کند تا با بسترسازی مناسب پاسخ¬گوی این نیاز بوده و دختر و پسر در مسیر زندگی تکاملی خویش شادمانه و سرافراز از این میدان، گذشته و در فردایی روشن، خود را در کانونی گرم و سرشار از عشق و صفا ببینند. لذا مشخص کردن آسیب ها و راهکارها برای این قشر ضروری می¬نماید.
با توجه به این که انسان موجودی اجتماعی است و خداوند آدمی را در دو جنس زن و مرد آفریده و گرایش این دو جنس را به یکدیگر در نهاد آن ها سرشته است و همچنین طبیعت انسان، عرف جامعه و شریعت اسلام آن را به عنوان بدیهی ترین اصل فطرت پذیرفته اند. اگر این نیاز تعلق و محبت پاسخ مناسب نیابد و خلا عاطفی را هم بخواهیم اضافه کنیم، ممکنست هر یک از دختر و پسر به جنس مخالفش پناه برند و از این طریق حتی اگر ناصواب باشد پاسخ بگیرند.
اینجاست که ما در بررسی روابط دختر و پسر باید به نکاتی از جمله این که، این ارتباطات از کجا منشأ گرفته است، باید توجه ویژه ای داشته باشیم که اگر در صورتی که به عللی مثلاً خلا محبت در خانواده، اذیت شدن در کنکور، به رسمیت شناخته شدن در خانواده، کم کاری مشاوران تربیتی، عقده های روانی ایجاد شده در مدارس و ... دختران و پسران به ارتباط با جنس مخالف پناه می-آورند، آن علل ریشه یابی شده و رفع شود. در غیر این صورت تا علّت هست معلول نیز وجود خواهد داشت.
از جمله نیازهای فطری در وجود آدمی، میل به رابطه با جنس مخالف است که ریشه در پدید آمدن انسان از همان ابتدای خلقت آدم و حوا دارد و این روابط از آن جایی معنا پیدا می¬کند که بواسطه آن زن و مرد می¬توانند به کمالات لایق و سعادت نائل آیند. در طول تاریخ هر چند ظلم و ستم هایی نسبت به زنان صورت گرفته است ولی اسلام به آن ها جایگاه شایسته ای بخشیده و آنان را مانند مردان در راه رسیدن به سعادت برابر مردان دانسته و برای روابط آنان اهمیت ویژه ای قائل شده است و به طور گسترده¬تر نیز با پیشرفت تکنولوژی و فرهنگ این ارتباطات نقش عمیق¬تری به خود گرفته است. اهمیت رعایت حدود شرعی و روابط زن و مرد در روابط سالم بین آن ها در بسیاری از سوره های قرآن کریم بیان شده است.

 

 


فصل اوّل

روابط و دوستی، دلایل و عوامل روابط نادرست

 


تعریف ارتباط
ارتباط فرایندی است که طی آن اطلاعات، معانی و احساسات از طریق پیام های کلامی و غیر کلامی با دیگران در میان گذارده می شود. در تمامی انواع روابط انسانی مانند روابط اقتصادی و خانوادگی، وجود عقد و پیمان امری ضروری است، زیرا طرفین را در مقابل یکدیگر متعهد و مسئولیت پذیر می¬کند و از طرفی، عقد و پیمان، حد و مرز بین ارتباطات را معین و مشخص می¬سازد.
ارتباطات میان افراد، نهاد و نشانه¬ی هویت و کمال انسان است، ارتباطات مؤثر موجب شکوفایی افراد و بهبود کیفیت روابط می¬شود و در مقابل، ارتباطات غیر مؤثر، مانع شکوفایی انسان می¬شود و روابط را تخریب می¬کند.
بر اساس تحقیقات، کسانی که پیوند ها و روابط اجتماعی استواری ندارند، دو تا سه برابر بیشتر در معرض مرگ زود هنگام قرار می گیرند و نیز مشکلاتی همچون، بیماری های قلبی، افسردگی، اضطراب، خستگی، نارضایتی شغلی، فشار روانی و مسائل خانوادگی، از دیگر پیامدهای ضعف یا فقدان ارتباط مؤثر است.



ارتباط دوستی دختر و پسر
ارتباط دختر و پسر از نوع ارتباطات بین فردی است که در آن دو جنس مخالف با برخورداری از تمایلات و کارکردهای جنسی در قالب کلامی و غیر کلامی (حرکات بدنی، وضعیت جسمی و ...) به ارائه و دریافت پیامی می¬پردازند که محتوای آن بیشتر، محبت، صمیمیت، عاطفه و عشق است.
تجربه نشان داده این گونه ارتباطات به سمت توسعه و گسترش هستند و باعث ایجاد وابستگی متقابل در افراد می¬شوند و بهداشت روانی جوان و نوجوان و به خصوص سلامت روانی و سازگاری فردی، خانوادگی و اجتماعی آنان را تهدید می کند.

مؤلفه های دوستی دختر و پسر
1- برقرار کنندگان ارتباط
بر اساس قواعد کلّی ارتباط میان فردی، دوستی با جنس مخالف، دارای دو ویژگی اساسی است که وجود آن دو برای بر قرار کنندگان ارتباط لازم و ضروری است. به گونه ای که اگر این دو شرط رعایت نشود، آن ارتباط را دوستی با جنس مخالف نمی¬نامند.
الف) اختلاف طرفین ارتباط در جنسیت، دوستی با جنس مخالف، بر خلاف دیگر ارتباط ها از قبیل ارتباط آموزشی یا اقتصادی، بر پایه ی اختلاف جنسیت دو طرف بنا می¬شود. بنابر این ارتباط یک سویه و یک طرفه نیست بلکه هر دو طرف چه دختر و چه پسر، در این ارتباط نقش فعّال دارند. لذا برقرار کنندگان ارتباط، حداقل یک دختر و یک پسر هستند.
ب) برخورداری از کارکردهای مبتنی بر جنسیت و توان مندی جنسی، از این رو هرگز ارتباط دوستی در بچه خردسال، هر چند یکی پسر و دیگری دختر باشد یا پیر مرد ها و پیر زن ها را ارتباط با جنس مخالف نمی¬گویند.

2- محتوای ارتباط
هدف این نوع ارتباط، غیر از اهداف یک ارتباط فرهنگی، آموزشی و اقتصادی است. هرگز به شریک تجاری یا کاسب محله که صرفاً با وی ارتباط تجاری برقرار است یا در مبادلات فرهنگی و آموزشی، به طرف مقابل خود عنوان دوست را نمی¬دهند، بلکه آن ها را استاد، معلم، همکار و... می¬نامند. آن گونه که از اسم این نوع ارتباط، یعنی دوست پسر یا دختر داشتن پیداست، پیام و محتوای آن است که همانا دوستی، محبت، صمیمیت، عشق، رفاقت، یک دلی، عاطفه و... است. البته چون دوستی و محبت، در روابط انسانی، دارای انواع و سطوح مختلف است. محبت مبادله شده در ارتباط با جنس مخالف، از نوع محبت مادرانه یا در سطح محبت دو همکار و شریک اقتصادی نیست و هم چنین از نوع محبت همسری نیست، بلکه محبت آن ها هم رنگ با محبت جنسیتی و در سطح جنسی است. بر همین اساس رسانه و کانال در این ارتباط نیز، با دیگر ارتباط ها تفاوت پیدا می¬کند.
ضرورت دوست یابی
انسان ذاتاً موجودی اجتماعی است و نمی¬تواند به تنهایی و به دور از اجتماعات انسانی زندگی کند. افراد بسیار کمی هستند که از این قاعده مستثنی بوده و به دور از محیط های اجتماعی زندگی می کنند، البته آنان نیز از تأثیر این محیط ها بی بهره نیستند. افراد انسانی ناگزیر از تعامل و داد و ستد روحی و فرهنگی با یکدیگرند که در ضمن آن زمینه های آشنایی، دوستی و همنشینی افراد انسانی با یکدیگر نیست. تک تک انسان ها با طبایع و عواطف گوناگونی که دارند، نقاط مشترک یکدیگر را می یابند و با هم دوست و همنشین می¬گردند. از رهگذر این دوستی ها، نتایج متعددی به بار می نشیند و عواقب بد یا خوب و فواید گوناگونی نصیب انسان می گردد. نتیجه این که میل و گرایش که نعمتی است بی عظیم، مثل سایر امیال (میل به غذا، ...) باید هدایت و کنترل شود و در مسیر صحیح قرار گیرد تا بتواند در جهت کمال و رشد انسان مفید واقع شود.
پروردگار ما در این زمینه هم مثل سایر موارد به واسطه پیشوایان دین ما را راهنمایی کرده است و مسیر صحیح استفاده از این گرایش و مسیر ناصحیح آن را نشان داده است که این به خاطر اهمیت وجود دوست بر سرنوشت انسان می¬باشد، چرا که دوست هم می¬تواند انسان را به قله های کمال و سعادت برساند و هم می¬تواند باعث ضلالت و گمراهی انسان گردد.
در این جا به ذکر چهار نمونه از آیات می¬پردازیم که نشان گر چهار نکته مهم در آخرت است :
1-1 حسرت انسان به خاطر برگزیدن دوست بد
«وَیومَ یَعَضُّ الظّالمُ علی یدیه یقُولُ یا لیتنی اتخذت مع الرسول سبیلاً یا ویلتی لیتنی لم اتخذ فلاناً خلیلاً لقد اضلّنی عن الذکر بعد اذ جائنی و کان الشّیطانُ للانسانِ خَذُولاً» ﴿فرقان/27-29﴾

«و به یاد بیاور روزی را که انسان ظالم، دوست خویش را از شدت پشیمانی با دندان گزیده، می¬گوید: ای کاش با رسول خدا (ص) راهی برگزیده بودم! کاش فلانی را به عنوان دوست خود انتخاب نکرده بودم! او مرا از یاد حق گمراه ساخت، بعد از آن که آگاهی به سراغ من آمده بود و شیطان همیشه باعث سرافکندگی انسان است» .


شأن نزول این آیه
الف – این آیات درباره عقبة بن ابی معیط و ابی بن خلف که از دوستان قدیمی همدیگر بودند نازل شده است. یکی از عادات عقبه این بود که هرگاه از مسافرت باز می¬گشت، غذایی فراهم نمود و میهمانی بزرگی ترتیب داد. پیامبر اکرم (ص) نیز به مهمانی دعوت شد، هنگامی که موقع غذا خوردن فرا رسید، پیامبر اکرم (ص) از این فرصت برای هدایت عقبه استفاده کرد. او که از عادات اعراب در زشتی نخوردن غذا توسط میهمان با خبر بود، به عقبه فرمود: تا شهادت به وحدانیت خداوند متعال و رسالت من ندهی، از غذای تو نمی¬خورم.
عقبه گفت: « اشهد ...........» خبر شهادتین عقبه به گوش ابی بن خلف که در آن مجلس حضور نداشت رسید.
نزد او آمد و گفت: آیا تو نیز شیفته محمد (ص) شده ای؟ عقبه گفت: نه، به خدا سوگند! مردی بر سر سفره من حاضر شده بود و حاضر نبود از غذای من بخورد، مگر آن که شهادتین را بر زبان جاری کنم. من شرم کردم که او غذا نخورده از منزل من برود. به همین سبب، شهادتین را گفتم. او نیز غذا خورد.
ابي بن خلف گفت: من هرگز از تو راضی نمی¬شوم، مگر این که نزد او بروی و [نعوذ بالله ] بر صورت او آب دهان بیفکنی. عقبه نیز چنین کرد و مرتد گردید. او علاوه بر این کار زشت خود، زهدان چهار پایی را گرفت و بر کتف آن حضرت افکند.
ضحاک می¬گوید: هنگامی که عقبه به صورت پیامبر اکرم (ص) آب دهان انداخت، آب دهان او [به اعجاز الهی] بر چهره خودش برگشت و گونه هایش را سوزانید، گونه ای که جای سوختگی گونه هایش تا هنگام مرگ بر صورت او بود.
ب- برخی گفته اند: این آیات در حق هر کافر یا ظالمی که در کفر و ظلم از دیگری پیروی کرده و تابعیت امر الهی را ترک نموده نازل شده است.
نا گفته پیداست که شأن نزول، هیچ¬گونه خصوصیتی ندارد و نمی توان آیات مذکور را تنها بر خصوص شأن نزول حمل کرد. معنای آیه عام بوده، شامل تمامی انسان هایی است که به وسیله دوستان بد از راه حق منحرف شده اند. همه آن ها در روز قیامت حسرت می خورند و از این که از راه حق تبعیت نکرده و به خاطر به دست آوردن رضایت دوستان رضایت الهی را زیر پا نهاده اند، پشیمان می شوند و دوست خویش را از شدت پشیمانی با دندان می¬گزند و می گویند: «ای کاش با فلان کس دوست نشده بودیم.»


2 -1 عاقبت دوستان مؤمن و دوستان بد
قرآن کریم، احوال دوستان بد و خوب را در روز قیامت چنین توصیف می¬کند: « اخلاء یومئذ بعضهم لبعض عدو الا المتقین»
«دوستان در این روز دشمن یکدیگرند، مگر پرهیزگاران .»
این آیه نشان می¬دهد که دوستان بد، هر قدر هم که در دنیا دوستی شان عمیق باشد، در روز قیامت دشمنان یکدیگر می شوند و دوستان خوب هر قدر هم، که در دوستی شان ضعیف باشند، در روز قیامت هم دوستان همدیگر می باشند.
اما علّت دشمنی ها در این است که دوستان بد پس از دیدن صحنه های وحشتناک روز قیامت و رویت جهنم و بهشت از اعمال بد خویش به سختی پشیمان می شوند و چون راه بازگشتی هم در کار نیست، بر طبق عادت همیشگی تمام خطاکاران، تقصیر گمراهی خویشتن را بر گردن دوستان خود می اندازند و آنان را مقصر قلمداد می کنند و بدین گونه، دوستی ها به دشمنی تبدیل می شود.

3-1 سرزنش دوستان بد، توسط دوستان مؤمن
قرآن کریم حکایتی عبرت آموز از اهل بهشت نقل می¬کند، بدین ترتیب: در حالی که بهشتیان غرق در نعمت های بهشتی هستند، یکی از آنان به یاد یکی از دوستان بد خویش می¬افتد و احوال او را از دوستان بهشتی خود می¬پرسد و ناگهان او را در قعر جهنم می¬بیند و شروع به سرزنش می¬کند: « فاقبل بعضُهُم علی بعضٍ یتساءلون *قال قائلٌ منهم انّی کان لی قرینٌ *یقولُ أءِنَّک لمن المُصدّقین* أءِذامتنا و کُنّا تُراباً و عظاماً أءِنّا لَمَدینُونَ* قال هل انتم مُطّلعون * فاطّلع فَرءاَهُ فی سواءِ الجحیم * قال تالله إن کِدتَ لتُردین * ولو لا نعمةُ ربّی لکُنتُ من المحضرین».
«بعضی از بهشتیان رو به بعضی دیگر کرده، می¬پرسند یکی از آن ها می¬گوید، من همنشینی داشتم که همیشه می¬گفت، آیا به راستی تو از تصدیق کنندگان هستی و این سخن را باورکرده¬ای که وقتی ما مردیم و به خاک و استخوان تبدیل شدیم، زنده شده و جزا داده می شویم، سپس می¬پرسد: آیا [از او] اطلاعی دارید؟ ناگهان از احوال او آگاه می¬شود و او را در وسط جهنم می¬بیند. می¬گوید: به خدا سوگند، نزدیک بود مرا به هلاکت بکشانی و اگر نعمت پروردگارم نبود، من نیز از اهل دوزخ بودم .»
4-1 حسرت کفار از نداشتن دوست خوب
خداوند متعال سخن بعضی از جهنمیان را چنین نقل می¬فرماید:
« فما لنا شافِعین * لا صدیقٍ حمیمٍ »، « ما هیچ شفاعت کننده و دوست مهربانی نداریم »
این آیات را با بیان روایتی که جابر بن عبدالله انصاری از پیامبر اکرم (ص) نقل کرده، توضیح می¬دهیم:
آن حضرت فرمودند: ان الرجل یقول فی الجنة ما فعل صدیقی فلان و صدیقه فی الجحیم فیقول الله تعالی اخرجوا له صدیقة الی الجنة فیقول من بقی فی النار فما لنا من شافعین و لا صدیق حمیم،
مردی از بهشتیان در بهشت می¬گوید: فلان دوستم چه می¬کند؟ در حالی که دوستش در جهنم است که خداوند متعال به فرشتگان می فرماید: دوست او را به نزدش در بهشت ببرید. بقیه جهنمیان می گویند: ما هیچ شفاعت کننده و دوست مهربانی نداریم.»
و امام صادق(ع)در اهمیت دوست خوب به این آیات استناد نموده و می¬فرمایند:
«جایگاه دوست خوب، بسیار بالاست، به گونه¬ای که جهنمیان به او پناه برده، او را قبل از خویشاوند مهربان خویش میخوانند.

خداوند متعال به نقل از آنان چنین می¬فرمایند: ما هیچ شفاعت کننده و دوست مهربانی نداریم.»
یکی از ثمرات اخروی دوست خوب، همین است که در آیات و روایات ذکر شده و به آن اشاره شد، بدین معنا که انسان خطاکار جهنمی به احترام دوست خوبی که در دنیا داشته است، ممکن است مورد آمرزش قرار گیرد و خلاصی یابد و به دوست بهشتی اش بپیوندد.

معیارگزینش دوست
با توجه به اهمیت ویژه ای که دوری از دوست بد بر¬اساس دیدگاه حضرات معصومین (علیهم السلام) دارد، این مفهوم در روایات متعددی بیان شده که به نقل و بررسی بعضی از آن ها می¬پردازیم:
حضرت امام صادق (ع) درباره مفهوم دوست خوب و بد چنین می فرمایند: « هر¬کسی که نهضت دینی به تو نرساند، بشناس، به او توجهی مکن و رغبتی به همراهی با او نداشته باش، زیرا آن چه غیر از خداوند تبارک و تعالی است، نابود شدنی و عاقبت آن ناگوار است.»
بر¬اساس این روایت، ملاک دوستی و گزینش دوست، رسیدن به منافع دینی و اخروی است. هر¬کس این منفعت را نصیب انسان کند، دوست خوب است و می¬توان او را به دوستی بر¬گزید و هر¬¬¬کس چنین منفعتی را به انسان نرساند، دوست بد است و از همنشینی با او باید دوری کرد.
چنان که خواجه عبدالله انصاری نیز دوستی با نیکان را عظیم دانسته و می فرماید:
«محبت با نیکان بس عظیم است، مس در صحبت کیمیا افتاد، زر گشت، هسته ی خرما در دست دهقان افتاد، درخت برگشت، و آن که به دست هیزم کش افتاد، خاکستر گشت.»
مولانا نیز در تأیید سخن خواجه می¬فرماید:
دلا نزد کسی بنشین که او از دل خبر دارد
به زیر آن درختی رو که او گل های تر دارد
در این بازار عطاران مرو هر سو چو بیکاران
به دکان کسی بنشین که در دکان شکر دارد
عرفا دوست را راهنما و دلیل راه می¬دانند و می¬گویند:
«دوست خوب آن است که صفات حمیده انسان را تقویت و صفات رذیلانه را تضعیف می¬کند.»
در بعضی از روایات، پاره¬ای از ویژگی¬های دوستان بد به همراه علّت دوری آنان ذکر شده است.
مهمترین این مصادیق عبارت است از :
انسان¬های شرور، احمق، بخیل، ترسو، دروغگو، کافر، فاجر، فاسق و قاطع رحم روایاتی از این دست را ذکر می¬کنیم.
1- امام محمد باقر(ع) فرمود: « با چهار شخص همنشین نشو و برادری نورز، احمق، بخیل، ترسو، دروغگو. امّا احمق، چون او می خواهد به تو نفع برساند، ولی ضرر می¬زند. امّا بخیل، چون از تو می ستاند، امّا به تو نمی¬بخشد. امّا ترسو، چون از تو و پدر و مادر خویش می¬گریزد. امّا دروغگو، چون راست می¬گوید، ولی تصدیق نمی¬شود.»
1- امیر المؤمنین علی علیه السلام فرمود: « پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله همواره می¬فرمود: هر¬کس به خداوند و روز قیامت ایمان دارد، با هیچ کافری برادری نکند و با هیچ بدکاری رفت و آمد نداشته باشد، هر¬کس با کافری برادری نماید و یا با بدکاری رفت و آمد داشته باشد، کافر بدکار خواهد بود.»
2- از ابن عباس نقل شده است که گفته شد: ای پیامبر خدا، کدام یک از همنشینان بهترند؟ فرمود: «کسی که دیدن او شما را به یاد خدا بیندازد، سخن گفتن او بر دانش شما بیفزاید، عمل او شما را به یاد آخرت بیندازد.»2
3- امام صادق (ع) نیز ملاکی دقیق ارائه می¬دهد: آن¬جا که به یکی از یارانش می¬فرماید :
«هر کدام از برادرانت که سه بار بر تو خشم گرفت، ولی درباره تو سخن بدی نگفت، او را به عنوان دوست برگزین »
ایشان در روایتی دیگر می¬فرمایند: «دوستی و رفاقت شرایطی دارد، کسی که دارای مقام آن شرایط نیست، نمی¬تواند دوست کاملی باشد و آن که دارای هیچ یک از آن شرایط نیست به طورکلّی دوست نیست.
- کسی که ظاهر و باطن آن نسبت به تو یکسان نباشد.
- آن که زیبایی و ابروی تو را جمال خود بداند و زشتی و نازیبایی تو را زشتی و نازیبایی خود بداند.
- دست یافتن به مال و یا رسیدن به مقام، برخورد دوستانه ی او را به تو تغییر ندهد.
- در زمینه رفاقت از آن چه در اختیار دارد، از تو مضایقه ننماید.
تو را در سختی ها و گرفتاری¬ها تنها نگذارد.
- با اطمینان می¬توان گفت که این ها دوستان برتر هستند و اگر دوستانی با این خصوصیات پیدا کردید، بدانید که کیمیایی یافته¬اید که نباید آن را به آسانی از دست داد، زیرا ارتکاب چنین خطایی از خرد به دور است.»

 

 

دوستی بین زن و مرد نامحرم
یکی از نیازهای انسان که در دوران جوانی ظهور و بروز پیدا می کند، ازدواج است که خداوند حکیم در کتاب آسمانیش آن را از جنبه های متفاوتی مورد بحث قرار داده است. در این زمینه یکی از موضاعاتی که قرآن کریم تأکید زیادی برآن دارد، پاک بودن قبل از ازدواج و ازدواج مشروع می¬باشد، به شرط آن که حقوق و مهریه زنان داده شود، و رابطه نامشروع و دوستی زنان با مردان نامحرم را به شدت مردود می¬شمارد. و در این مورد قرآن کریم می¬فرماید:
«محصناتٍ غیر مسافحاتٍ ولا متخذات اخدان».
ازدواج شما زنان با مردان به صورت زنا و دوست گرفتن به صورت پنهانی نباشد.
مسافحات، از ماده سِفاح به معنای زنا می¬باشد. اخدان جمع خین در اصل به معنای دوست و رفیق است امّا معمولاً به افرادی گفته می شود که با جنس مخالف خود ارتباط نامشروع و دوستی پنهانی برقرار می¬سازند.
در تفسیر معنای آیه این طور است که زنان پاکدامن از بردگان را با اجازه صاحبان آنان تزویج نمایید و مهرشان را به خودشان بدهید، به شرط آن که پاکدامن باشند، و نه به طور آشکار مرتکب زنا شوند و نه دوست پنهانی بگیرند.
در جایی دیگر از قرآن کریم نیز این مطلب آمده که: «مُحصنین غیر مُسافِحینَ ولا مُتّخِذی اخدانٍ».
در این آیات خداوند از طرح دوستی با جنس مخالف نهی فرموده است. در آیه اوّل سخن از ترک دوستی دختران و پسران است و در آیه دّوم ممنوع بودن دوستی پسران با دختران مطرح شده است.
در مورد این دو آیه سه نکته قابل دقت است:
1- اخدان جمع خدن، به معنی دوست است، امّا دوستی¬هایی که دو ویژگی دارند، یکی این که پنهانی هستند و دیگری این که منشاء این نوع دوستی ها شهوت و هوای نفس است.
2- دلیل جمع آمدن کلمه «اخدان» در آیه این است که وقتی کسی برای فحشا و ازروی شهوت دوست بر می گزیند، به یکی یا دو تا قانع نخواهد بود، چرا که نفس انسانی وقتی به دنبال شهوات و خواسته های خود برود، حد توقف ندارد.
3- در این گونه دوستی ها صداقت نیست، چرا که قرآن دوستی هایی را که براساس صداقت باشد «صدیق»می¬نامد و تعبیر به خدن فقط در این دو آیه آمده است.
اکنون که صفت هایی را که باید دوستان منتخب و برگزیدگان انس و الفت تو از آن صفات فراوان داشته باشند را شناختیم و دانستیم که انسان نیکوکار از محارم الهی پرهیز می¬کند و طاعت حق به جای می¬آورد و به مکارم اخلاق و محاسن رفتار و کردار آراسته است، کسی است که دوستیش واجب و مصاحبتش سزاوار است. پس اگر به چنین دوستی دست یافتی یا در این روزگار به انسانی حتی نزدیک به این اوصاف رسیدی، بر تو باد که با منتهای میل و اراده به او بگردی، و دریچه دلت را به رویش بازکنی و در بالاترین جایگاه مقام و منزلتش را قرار دهی.
اگر ما تعالیم پیشوایان دینی خود را به کار بندیم و روابط فردی و اجتماعی خود را بر¬اساس آن ها قرار دهیم نزد خدا و خلق محبوب و در هر دو جهان خوشبخت و سعادتمند خواهیم بود.

عوامل و دلایل افزایش روابط نادرست دختر و پسر
در بررسی عوامل ایجاد و یا افزایش روابط دختر و پسر در ایران، می توان به برخی زمینه ها و عواملی اشاره کرد که در افزایش و یا ایجاد برخی آسیب های اجتماعی دیگر مانند طلاق نیز مؤثر هستند. عوامل به دو سطح خرد و کلان تقسیم می¬شود، در سطح خرد، ویژگی¬های پسران و دختران تعیین می¬گردد که بیشتر درگیر روابط پسر و دختر هستند و در سطح کلان به عوامل ساختاری و تغییرات اجتماعی که زمینه ساز ایجاد و افزایش الگوهای جدید روابط دختر و پسر هستند مورد بررسی قرار می¬گیرد .
بدیهی است که توجه هم زمان به دو سطح خرد و کلان، به تحلیل دقیق¬تر این موضوع و در نتیجه مدیریت بهتر آن می¬انجامد. با این وصف مطالعه پژوهش ها و آثار اندکی که درباره این موضوع انجام گرفته و یا منتشر شده است نشان می¬دهد سهم رویکردهای خود به مراتب بیشتر از رویکردهای ساختاری و کلان بوده است.
در این قسمت، عوامل افزایش روابط دختر و پسر، با تأکید بر ساختارهای کلان اجتماعی بررسی می¬شود.
1- تسهیل روابط دختر و پسر :
یکی از تغییرات مهمی که در الگوی زندگی مردم ایران به خصوص در کلان شهرها صورت گرفته است، سهولت روابط دختران و پسران در سال های اخیر است. از جمله مظاهر این سهولت کثرت و توسعه اماکنی است، که اساساً برای بهره مندی نسل جوان ایجاد شده اند و یا نسل جوان بیشترین بهره گری را از آن ها دارند. دانشگاه ها، سینماها، فرهنگ سراها، پارک ها، کافی شاپ ها، و کافی نت ها، اماکنی هستند که در آن ها ارتباط حضوری دختران و پسران به شدت تسهیل شده است. الگوی طراحی برخی از این اماکن به توسعه روابط دختر وپسر دامن می¬زند.
ویژگی عمده اماکن اجتماعی مدرن است که حضور جوانان در آن ها براساس ویژگی و هویت فردی آنان می¬باشد، به این معنا که خانواده، فامیل و یا مرجعیت های دیگری که در گذشته، روابط و کنش¬های جوانان را در اجتماع هدایت، همراهی و یا کنترل می کردند، از همراهی جوانان باز می¬مانند.
2- توسعه وسایل ارتباط جمعی:
از جمله مهم¬ترین عوامل تغییرات اجتماعی در جوامع مدرن، رسانه ها و وسایل ارتباط جمعی هستند. در سال های اخیر توسعه وسایل ارتباط جمعی به خصوص تلفن همراه و اینترنت حجم و کیفیت روابط انسانی را تحت تأثیر خود قرار داده است.
اکثر استفاده کنندگان از اینترنت در ایران را جوانان تشکیل می دهند و حجم بالایی از مشترکان تلفن همراه، جوانان هستند. گر چه اطلاعات دقیقی از کیفیت استفاده جوانان از این وسایل نداریم امّا برخی شواهد و آمارها نشان می¬دهد اکثر جوانان در موارد غیر ضروری از این وسیله استفاده می¬کنند.
توسعه امکانات در فضاهای مجازی برای گفت و گو به دوست یابی و انتقال اخبار و اطلاعات، هر چند می¬توانند کارکردهای مثبت بسیاری داشته باشد، امّا به دلیل فقدان زیر ساخت های فرهنگی و وجود برخی زمینه های اجتماعی، غالباً به فضایی برای اتلاف اوقات فراغت تبدیل شده است و به شلختگی این روابط در فضای مجازی دامن می¬زند. شاید مهمترین اقبال جوانان ایرانی به این دو وسیله، قابلیت عمده آن ها در امکان بروز «فردیت» است. هویت مجازی افراد در فضای مجازی، امکان هنجار شکنی ها و تجربه کردن ها را بدون پذیرش تبعات اجتماعی ایجاد کند.
3- تغییر در گروه های مرجع جوانان:
یکی از عناصر مهم هویت بخشی به یک گروه یا یک طبقه اجتماعی مرجعیت ها و مراکز شغل اقتداری برای افراد و اعضای آن گروه یا طبقه است مرجعیت ها، افراد یا گروه هایی هستند که گروه های وابسته، هنجارها و ارزش های خویش را از آنان می¬گیرند و تلاش می¬کنند خود را با آن هنجارها تطبیق دهند.
اگر بپذیریم در گذشته عمده ترین مرجعیت های جوانان، خانواده، روحانیت و معلمان بودند، امروزه این مرجعیت ها در میان جوانان، به خصوص جوانانی که با جنس مخالف خود ارتباط دارند، روز به روز کاهش می یابد، به گونه ای که جایگاه برخی از آنان، از مرجعیت مثبت به مرجعیت منفی می یابد. بدیهی است نفی یک مرجعیت به معنای جایگزینی مرجعیت های دیگر است.
مسیر تغییر مرجعیت گواه آن است که به تدریج مرجعیت های بیگانه و سازگار با نظام سلطه سرمایه داری جایگزین مرجعیت های سنّتی خواهد شد. از جمله مهم ترین آموزه های مرجعیت جدید دامن زدن به روابط آزاد دختران و پسران است.

4-حاکمیت روحیه فردگرایی:
اگر روابط دختر و پسر را پدیده ای مدرن بدانیم بیش از آن که مظاهر و تجلیات مدرنیته را مورد توجه قرار دهیم، باید نگاه خود را به انگاره ها و فرهنگ هایی معطوف کنیم که به تدریج با غلبه و توسعه مدرنیته در کشور ما توسعه می¬یابند. از جمله ویژگی¬های فرهنگ مدرن، تأکید بر فردگرایی است.
فرد¬گرایی که بر محوریت فرد در بهره مندی از حقوق اساسی و حقوق شهروندی تأکید می¬کند، در کنار مفاهیم دیگری چون اومانیسم (انسان گرایی و...) تبلیغ می¬شود. به علاوه، در جوامع مدرن یا در-حال گذار به سوی مدرنیته، فرد¬گرایی و صف کنش های افراد جامعه محسوب می¬شود. میل به استقلال برنامه ریزی برای آینده فردی و ترسیم آمارهای فردی، بخشی از مظاهر حاکمیت روحیه فرد¬گرایی است تأکید بر حقوق و آزادی های فردی، مهمترین مطالبه جوانان می باشد. بر این اساس، ازدواج دوره ای ایده ال و مرحله ای از کمال و پیشرفت در زندگی محسوب نمی¬شود، زیرا جوانان برای تغییر وضعیت و تغییر انتخاب اهمیت ویژه¬ای قائل هستند. برخی خرده فرهنگ ها و سبک های زندگی نیز به رفتارهای فردگرایانه در جوامع متأخر دامن می¬زند. از طرف دیگر تمایل به متفاوت بودن، دیده شدن، انتخاب کردن، به روز بودن و برخی مفاهیم بنیادی¬تر مانند کالایی شدن روابط جنسی، موجب می¬شود دوستی ها و روابط پیش از ازدواج، اَشکال جدیدی از خانواده را در کشورهای در حال توسعه رقم زند .
تغییر نگاه به ازدواج و تشکیل خانواده به خصوص از نیمه دوّم قرن بیستم به بعد از ویژگی های جوامع مدرن است.
در گذشته مجموعه ای از نیازها و اهداف مانند نیازهای عاطفی، نیازهای غریزی، میل به بقاء نسل و به دست آوردن پایگاه اجتماعی، موجب پدید آمدن نهاد خانواده و اقدام به ازدواج می شد و با تأکید بر دو عنصر تعهد طرفین و قداست نهاد خانواده، از ویژگی های دیگر خانواده محسوب می¬گردید.
افزایش روحیه فردگرایی و آرمان های فردگرایانه، خانواده را به صورت یکی از اَمکان فرارویی مطرح می¬کند که حتّی المقدور از تعهداتی که فردیت فرد را محدود می¬نماید، خالی است به این معنا که طرفین می¬پذیرند این انتخاب، راه را بر انتخاب های دیگر نمی بندد و پایان عمر خانواده تا زمانی است که یکی از طرفین، انتخاب جدیدی نکرده باشد. به همین دلیل روابط میان دو جنس از شکل و قالب های محدود کنند به قانونی آن خارج شده و به صورت نوعی رابطه عرفی ظاهر می¬شود. اگر چه این ویژگی¬ها مخصوص کشورهای توسعه یافته و به خصوص آمریکاست، امّا وضعیت جوانان کشور در اکثر کشورهای جهان نشان می¬دهد این فرهنگ به دلیل وجود وسایل ارتباط جمعی از قبیل ماهواره و اینترنت، فراگیر خواهد شد.
در جامعه ما، این وضعیت تا حد زیادی پیچیده است. تنوعات فرهنگی کشور که گاه منشأ اقتصادی، قومی و اقلیمی دارند، ما را از تعمیم ویژگی¬های یک خرد، فرهنگ به سایر خرده فرهنگ ها باز می دارد. از سوی دیگر برخی عوامل از جمله مذهب، خانواده و قانون نیز در برابر اشاعه فرهنگ افراطی فردگرایی و مظاهر آن در روابط دختر و پسر مقاومت می¬کنند. ارزشمندی نهاد خانواده، روابط فامیلی و ارزش¬های اخلاقی در کنار حمایت مذهب و قانون از روابط و تعهدات متقابل میان زوجین، موجب شده است که اکثر جوانان هنوز ازدواج را مرحله ای از تکامل از دوران حیات اجتماعی افراد بدانند.
از سوی دیگر، تربیت فرزندان بر اساس روحیات خردگرایانه و ظهور این گونه رفتارهای در سایر حیات اجتماعی ایرانیان، از جمله رفتارهای اقتصادی، گواه آن است که به تریج رفتارها و روحیات خردگرایانه در حال گسترش است. و دیر یا زود اخلاق و نهاد خانواده را تهدید خواهد کرد.
افزایش هنجارشکنی ها در میان افراد متأهل از رسوخ روحیات فرد¬گرایانه در حوزه اخلاقیات و خانواده حکایت دارد، از طرف دیگر مظاهر فردگرایانه ای مانند تمایل به آزاد شدن از قید و بندهای خانواده و گرایش به استقلال، ضعف اعتقادات مذهبی خانواده، ضعف نظارت خانواده بر فرزندان، ضعف پای بندی فرد به احکام شرعی و ارزش های سنّتی، در افرادی که با جنس مخالف اقدام کرده اند، گزارش شده است.
5-بحران هویت
یکی از عواملی که به روابط دختر و پسر دامن می¬زند، مانند بسیاری آسیب های اجتماعی دیگر، بحران هویت است اگر هویت را تفسیر اشخاص از خود و انتظار متقابل فرد و جامعه از یکدیگر بدانیم، بحران هویت را می¬توان اغتشاش در این برداشت و یا ناسازگاری آن با انتظارات متقابل فرد و جامعه از یکدیگر دانست، البته علاوه بر امکان ترسیم معنایی عام از هویت، با عنوان هویت فردی، می¬توان به اعتبارات و حیثیت های متفاوت، هویت های گوناگونی از قبیل خانوادگی، ملّی، دینی، اجتماعی و فرهنگی ترسیم کرد. بدیهی است میان هویت عام فردی و سایر هویت ها، رابطه متقابل وجود دارد.
اختلال و اغتشاش در برخی هویت های خاص، عوامل مخصوص خود را دارد. یکی از عوامل تأثیر گذار بر هویت را می-توان در مرجعیت های هویت ساز جستجو کرد. افراد، گروه ها و جوامع بر اساس نوع مرجعیت هایی که می¬پذیرند هویت می¬یابند. همان طور که قبل از این اشاره شد، پایگاه مرجعیت های سنّتی به تدریج در حال تزلزل است و هویت های تأثیر پذیر از این مرجعیت ها نیز در معرض آسیب خواهند بود.
یکی از عوامل تأثیر گذار بر نفی مرجعیت های سنّتی، حرکت تدریجی جوامع در حال توسعه به سوی مدرنیته است. یکی از تأثیرات مدرنیته به خصوص در دوران متأخر آن (دوران پست مدرنیته) نفی مرجعیت های سنّتی است.
برخی تجربه های فرهنگی کشورهای در حال توسعه به رغم اختلاف فراوان در سطح توسعه یافتگی، مشابه تجربه های کشورهای توسعه یافته است. شاید مهم ترین عامل این مشابه، توسعه وسایل ارتباط جمعی، از جمله اینترنت و ماهواره دانست. تلویزیون های ماهواره ای و اینترنت، مرزهای زمانی و مکانی را محدود کردند و هزینه آن گشوده شدن فرهنگ بومی به هجوم جهانی فرهنگ عامه پسند غربی، بویژه نوع آمریکایی آن است. مقاومت در برابر تهاجم فرهنگی حتّی برای کشورهای قدرتمندی که به حفظ زبان و سنن فرهنگی خویش اصرار دارند، بسیار دشوار است.
نفی جایگاه مرجعیت ها و هویت های منبعث از آنان، خرده فرهنگ ها و سبک های زندگی، نقش مهمی در باز تعریف هویت جدیدتر برای جوانان ایفا می کنند. این خرده فرهنگ ها بر فراغت به جای کار، بر گروه همسالان و نیز بر سبک زندگی تأکید می¬کنند. از پیامدهای پذیرش این هویت صنفی جدید، تأکید بر «اکنونیت» و به روز بودن است. رسانه ها و به خصوص فضای مجازی، مکانی سیّال و مجازی را برای هویت یابی جوانان ایجاد می¬کنند.
از جمله مظاهر این هویت جدید، استفاده از زبان جدید و سیّال، و مدهای پوشش و آرایش است. این قبیل کالاهای خرده فرهنگ جوانان، به سرعت، تولید، مصرف و اشاعه می¬یابند و به سرعت نیز از عرصه خرده فرهنگ جوانان حذف می¬شوند. حساسیت جوانان در مشارکت یافتن در این هویت جدید، بیش از همه چیز در فقدان پایگاه های مستحکم هویت بخش ریشه دارد. نفی هنجارهای گذشته یکی از الزامات حضور در چنین فضایی است.
یکی از این هنجارها، هنجارهای دینی– اخلاقی در روابط دختر و پسر است. بر¬اساس برخی پژوهش ها، نگرش مثبت به برقراری رابطه با جنس مخالف، تمایل به آزاد شدن از قید و بندهای خانواده و گرایش به استقلال، ضعف روابط صمیمانه با پدر و مادر، ضعف نظارت خانواده ها، ضعف اعتقادات مذهبی و پای بندی به احکام شرعی و به طور کلّی بی اعتنایی به ارزش های سنّتی جامعه، احتمال بر قراری رابطه با جنس مخالف را افزایش می¬دهد و تمام این موارد. معلول اختلال در هویت افراد است.
هویت جنسی بخشی از هویت فردی است. هویت جنسی را می توان به برداشت شخصی از جنسیت خود در نسبت با نقش ها و انتظارات مبتنی بر جنسیت تعریف کرد. فقدان چنین برداشتی و یا اغتشاش در آن هویت جنسی را دچار اختلال خواهد کرد.
تمام آن چه که در مورد بحران هویت گفتیم، می¬توانیم درباره هویت جنسی نیز مطرح کنیم. امّا در این قسمت به طور خاص، تأثیر اختلال هویت جنسی، در افزایش روابط دختر و پسر، مورد توجّه است.
نظام آموزشی و تربیت ما در سال های اخیر به پیروی از الگوی غربی، از تربیت دختران و پسران برای پذیرش نقش های متفاوت غافل است. بخشی از این غفلت، معلول غفلت از اهمیت و تأثیر نقش هویت جنسی افراد در بسیاری از ساحت های زندگی است و بخشی دیگر از آن، در تبلیغات اندیشه های فمینیستی که جنسیت را امری اجتماعی می دانند ریشه دارد. یکسان سازی امر آموزش و تربیت موجب می شود که هر دو جنس به رغم وجود غرایز و نیازهای متفاوت و گاه متضادشان، در موقعیت ها و فرصت های متفاوت یکسان است رفتار کنند.
تربیت نشدن پسران برای غیرت ورزی، کنترل چشم، مسئولیت پذیری و صیانت از غریزه جنسی و همچنین تربیت نشدن دختران برای حیاء، پرهیز از تبرُّج و رفتارهای عشوه گرانه و خضوع در گفتار موجب می شود دو جنس در برقراری ارتباط با یکدیگر، هر چند غرایز سرکش طبیعی و جنسی آنان وجود دارد، همانند ارتباط با همجنسان خود رفتار کنند .
6-ناکارآمدی خانواده در ارضاء نیازها و عواطف زوجین:
یکی از موضوعات بسیار مهم که حائز اهمیت است درک فرزندان و تأمین نیازهای عاطفی آنان است. هر مقدار والدین در این موارد دقّت بیشتری داشته باشند و بتوانند نیازهای فرزندان خود را برآوره نمایند گرایش آنان به محبت های کاذب دیگران در محیط خارج از خانواده کمتر می شود و بلکه به آن ها بی¬اعتنا می¬شوند.
فرزندان مثل کبوتر هستند هر مقدار به کبوتر رسیدگی شود و نیازهای آن از قبیل آب و دانه تأمین شود این کبوتر بر بام دیگران نخواهد نشست. البته اندازه بین آب و دانه تا محبت بسیار زیاد است و این مثال جهت تقریب ذهن والدین به موضوع است، پس اگر نیاز های عاطفی کودکان در میان اعضای خانواده تأمین نگردد مثال کبوتر از بام ما پریده و به دام شیاطین گرفتار می¬شوند.
در تقریر موضوع و محل نزاع در مسئله روابط دختر و پسر گفتیم که با توسعه مفهومی «رابطه دختر و پسر» به رابطه میان زنان و مردان جوان متأهلی که بیرون از خانواده روابطی دارند، وسعت می¬یابد. در توجیه چرایی ارتباط افراد متأهل، اعم از ارتباط عاطفی و یا جنسی، می¬توان به بروز نوعی عادت ثانویه برای افرادی که در دوران تجرد چنین روابطی داشته اند اشاره کرد. چنین روابطی میان افراد متأهل می¬تواند تا حدود زیادی معلول ناکارآمدی های خانواده های جدید در ارضای غرایز و نیازهای روانی باشد .

 

 
فصل دوّم:
لزوم و ضرورت ها در خصوص روابط دختر و پسر

 


ضرورت های بحث در خصوص روابط دختر و پسر:
1- وظیفه تعلیم و تربیت در هویت یابی جنسی نوجوانان
یکی از وظایف مهم در تعلیم و تربیت یک نسل، یاری دادن آن برای یافتن هویت خویش است. مربیان اعم، از معلمان، مدیران، مربیان پرورشی و اولیاء، باید

برچسب مطلب:
     بازدیدها: 1040  |  نظرات: 0
مطالب مشابه
بخش نظرات
نام شما:*
ایمیل:
سوال:
سـه منهای ســه ؟ ( جواب بصورت عدد نوشته شود )
پاسخ:*
کلیه حقوق این وب سایت محفوظ و متعلق به سازمان بسیج طلاب و روحانیون گلستان می باشد | طراحی و اجرا : سفارش دات نت